Zurück

Scheinselbständigkeit

Begriff

Scheinselbständigkeit

In Kürze

Scheinselbständigkeit liegt vor, wenn eine Person formal als Selbständige tätig ist, tatsächlich aber wie ein Arbeitnehmer abhängig beschäftigt wird.

Definition

Scheinselbständigkeit ist ein arbeitsrechtlicher Begriff. Er bezeichnet eine Erwerbstätigkeit, bei der der äußere Anschein einer selbständigen Tätigkeit besteht, obwohl die tatsächliche Ausgestaltung ein abhängiges Beschäftigungsverhältnis darstellt. Maßgeblich ist nicht die vertragliche Bezeichnung, sondern die tatsächliche Durchführung der Tätigkeit. Entscheidend sind insbesondere Weisungsgebundenheit, Eingliederung in die Arbeitsorganisation des Auftraggebers sowie das Fehlen unternehmerischer Freiheit. Rechtsgrundlagen sind § 611a Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) und § 7 Abs. 1 Sozialgesetzbuch IV (SGB IV). Scheinselbständigkeit betrifft zugleich Arbeitsrecht, Sozialversicherungsrecht und Steuerrecht. Wird sie festgestellt, gilt die betroffene Person rechtlich als Arbeitnehmer. Dies führt zur nachträglichen Pflicht zur Abführung von Sozialversicherungsbeiträgen und Lohnsteuer sowie zur Anwendung arbeitsrechtlicher Schutzvorschriften. Ein Verschulden der Beteiligten ist für die Einordnung nicht erforderlich. Die Beurteilung erfolgt stets im Wege einer Gesamtabwägung aller Umstände des Einzelfalls. In der Praxis ist Scheinselbständigkeit insbesondere bei freien Mitarbeitern, Werk- und Dienstverträgen sowie plattformbasierter Arbeit relevant.

Verwandte Begriffe

Häufige Fragen

Fragen & Antworten

... rund um das Thema.

Erster Satz der Kurzantwort lorem ipsum.

Borem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nunc vulputate libero et velit interdum, ac aliquet odio mattis. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos himenaeos. Curabitur tempus urna at turpis condimentum lobortis. Ut commodo efficitur neque.

Worem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit.

Borem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nunc vulputate libero et velit interdum, ac aliquet odio mattis. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos himenaeos. Curabitur tempus urna at turpis condimentum lobortis. Ut commodo efficitur neque.

Corem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit.

Borem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nunc vulputate libero et velit interdum, ac aliquet odio mattis. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos himenaeos. Curabitur tempus urna at turpis condimentum lobortis. Ut commodo efficitur neque.

Sorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit.

Sorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit.

Erster Satz der Kurzantwort lorem ipsum.

Borem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nunc vulputate libero et velit interdum, ac aliquet odio mattis. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos himenaeos. Curabitur tempus urna at turpis condimentum lobortis. Ut commodo efficitur neque.

Worem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit.

Borem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nunc vulputate libero et velit interdum, ac aliquet odio mattis. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos himenaeos. Curabitur tempus urna at turpis condimentum lobortis. Ut commodo efficitur neque.

Corem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit.

Borem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nunc vulputate libero et velit interdum, ac aliquet odio mattis. Class aptent taciti sociosqu ad litora torquent per conubia nostra, per inceptos himenaeos. Curabitur tempus urna at turpis condimentum lobortis. Ut commodo efficitur neque.

Sorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit.

Sorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit.